GÜNÜMÜZDE BEDEN VE ESTETİK

  Günümüzde beden ve estetiğin birleşim noktaları oldukça fazladır dövme sanatı bu ikisini birleştiren bir olgudur. Dövme uzun yıllar boyunca tarihte tabi ki vardır ancak özgür ifadenin yeni bir biçem kazanması bu sanatın önünü açmıştır.

  Genel olarak, zorluklar yaşamış insanların travmalar, zaferler veya mutluluklar sebebiyle bedenlerine işlemeye başladıkları dövmenin zaman içerisinde algılanış biçiminin değişmeye başladığı görülebilir. Dövme günümüz dünyasında insanların kendilerini ifade ediş biçimi olmaya başlamıştır. Bu ifade ediş biçimi estetik zevkin bedenle bir bütün olmuş formudur. Günümüzde bedenimizi daha görünür kılmak için çeşitli amaçlar güderiz.

  Beden sadece fiziksel yanıyla değil zihinsel, ruhsal, ahlaki yanlarıyla da iktidar biçimlerinin hegemonyalarını sürdürdüğü bir yapı olmuştur. Çağlar boyunca değişen politik biçimler, ekonomik mekanizmalar, dinsel inançlar, toplumun hakikat biçimleri, tıbbi vb. gelişmeler bedeni kendileriyle birlikte yeniden tanımlanan yapı haline getirmiştir. Dolayısıyla insan bedeni sayısız değişime maruz kalmıştır. Öyle ki bazen güzellik kisvesi altında, bazen dini inançların baskısı altında, bazen de tüketim kültürünün acımasız kimlik yaratma arzusu altında sürekli ezilmiştir. Toplumların aksiyolojisi incelendiğinde sayısız geleneğin, sayısız beden tasviri yarattığını net biçimde görebiliriz. Güzel olmak uğruna beden üzerinde beğenilmeyen ya 2017 da farklılaşması istenen bölgelere yapılan müdahaleler yani beden modifikasyonları neredeyse günümüzün en popüler uygulamaları haline gelmiştir. Ancak bu müdahalenin sadece gelişmiş tıp olanaklarına paralel olarak ilerlediği söylenemez ilk çağlardan beri bu uygulamalar farklı isimler altında varlığını sürdürmüşlerdir. İnsanlar moda veya farklı bir anlayış adı altında günümüze kadar acı çekmeye razı olmuşlardır. Mesela Uzakdoğu’da ayağı bağlı kadınlar hayatı boyunca sürecek acıları ve fiziksel değişimleri, sadece toplumsal yapının onları kültürel anlamda onaylamasından dolayı yapmaktadır. Batı’da kadınların 19. Yüzyılda kullandıkları korseler, krinolin yani demir kafesli etekler bedende büyük acılar yaratmış ve deformasyonlara neden olmuştur. Ancak nefes almakta bile güçlük çeken bireyler değişim uğruna buna tabi olmaktan geri durmamışlardır. Bu bağlamda antik Yunan ve Roma’dan başlayarak günümüze tüketim kültürünün nesnesi haline gelen bedenin sosyo-kültürel etkiler altında farklı bakış açılarıyla değerlendirilmesi dikkat çekicidir.

   Bu sosyo-kültürel bakışlar günümüzde sosyal medyanın etkisiyle oldukça baskıcı ve yaptırımcı bir sosyal beden imajı haline gelmiştir. Hatta öylesine ki bu sosyal imge hayatımızın büyük bir bölümünü kapsayıp hayatın her alanını zapt etmiştir.

   Tüketimde sadece biyolojik bir beden anlayışının değil, aynı zamanda simgesel olarak üretilmiş bir “sosyal beden” anlayışının geçerli kılınmasıdır. Buna göre, simgesel olarak kurulmuş sosyal beden, aynı zamanda kendini meşrulaştırmış bir iktidar tarafından “yönetilen” bir bedendir. İhtiyaçları, görünümleri, gerek içeriksel, gerekse biçimsel olarak sahip olacağı göstergeler ve imajları dönemsel olarak ön belirlenmiş bedenin açıkça bir meta değeri taşıyan niteliğiyle, artık etkin düşünme ve eylemde bulunmanın özgür alanı içinde tasavvur edilmesi imkânsızdır

   Tüketim toplumu, bir yönüyle, kültürel sermayeden yoksun olan bireylere bedenleri ve dış görünüşleriyle var olma olanağı sunan bir sistemin adıdır. Aynı sistem içinde üretilen değer ve pratiklerin kadınlar için sunduğu vaatler ise sonsuzdur. Ne var ki, söz konusu vaatlerin yarattığı yanılsamalı büyüye değinmeden önce, belirtmek gerekir ki, kadının salt bedensel bir varlık olarak algılanmasının esinlediği kösnül zevkin erkek egemen tarih içindeki yeri, hâlâ büyük ölçüde, fallus merkezci söylem tarafından aşağısamalı bir niyetle zikredilen “düzensizliğin tohumu”

    İfade edildiğinden ziyade günümüzde hem erkek hem de kadın bedeninin dinamizmi bu yöne eğilim göstermiştir artık toplumda var olduğumuzu kanıtlama biçimlerimiz arasına bedenlerimiz de dahil olmuştur. Öylesine ki tarihten ziyade günümüzde bedenlerimizle sosyal statülerimizi bile belirleyebiliyoruz. Artık beden imajının günümüzde bu şiddetli ehemmiyete sahip olmasında önemli etkenlerden birisi de videoların ve fotoğrafların çokça hayatımızda ve kolay ulaşılabilir olmasından mütevellittir.