SÜRREAL FİLM KRALI Jan Švankmajer

Jan Švankmajer Stop-Motion tekniği ile sürreal filmler üreten ve bu sektörün en önde gelen isimlerinden birisi. Sizi bu usta yönetmenin bir kaç filmi ile tanıştıracağım. Kendisinden, filmlerinden ve tarzından biraz bahsedeceğim.

Gerçekliğin çarptırılarak aktarılmış yansımaları olan görüntülerin, anlamlarının da çarpıtılması ile sürreal işleyişteki filmler ortaya çıkar. Kameraların var olan bir sahneyi, zamanı ve ruhu saklayıp ”bakın böyle bir şey oldu” demek gibi. Yani demek oluyor ki siz görüntülerle asla daha önce var olmamış bir şey anlatamazsınız. Ancak var olan olayları başka boyutlarda algılanmasını sağlayabilirsiniz. Sinema da her zaman gerçekçilik ön plandadır çünkü siz bu olayları kendi hayatlarınıza entegre edip karakterleri özümseyebilesiniz. Bu mekaniğin dışarısında kalan sürreal filmler. Bir bakıma ”Böyle olsa nasıl olur ama” çerçevesinde işlenirler. Bu nedenle çok ta hayatlarımızın içerisinde değildir.

1943 Prag doğumlu Jan Švankmajer aynı zamanda bir kukla ustasıdır. Bence sürreal düşüncenin seyrettiği sivrime noktalarından birisi de, en zıt nesnelerin bile aralarında bir etkileşim olabileceği düşüncesidir.

Stop-Motion tekniği denilen zımbırtı (özür dilerim çok eğlenceli bunu kelime) objeleri kımıldatarak aynı zamanda isminden de anlaşılacağı gibi Stop ve Motion yapılarak hareketsiz cisimleri hareket ediyormuşçasına gösterebilmektir. Hatta yanılmıyorsam Toy story serisini bu tarzla çekmişlerdi.

Üzerine çok fazla konuşmam gereken benim çok sevdiğim bazı filmleri buraya bırakıyorum.